Сораў жуўаплар

Ўа алайкум ассалам. Некелеп алмақшы болған адамға сорастырғанда туўрысын айтыў керек. Еки тәреп разы болса неке түсе береди.

Ўа алайкум ассалам.

1. Болады. Қысқа аятлардан кеминде үш аят болыўы керек, егер оқымақшы болған аят узын болса, бир аят та болады.

2. Аввало муддатини аниқлаштириш керак.

Ҳайзнинг ози уч кечаю уч кундуз, кўпи ўн кун. Покликнинг ози ўн беш кун. Кўпининг чегараси йўқ. Ҳайз муддатида орада қон тўхташи ва аёлнинг оқ рангдан бошқа рангдаги нарса кўриши ҳам ҳайздир.

Ҳайз кўпинча ҳар ойда бир марта кўрилади. Олдин таъкидланганидек, унинг энг ози уч-кеча кундуз, кўпи эса ўн кун бўлади. Шу кунлар орасида қоннинг тўхтамасдан келиб туриши шартмас, балки орада бир-икки соат тўхтаб, кейин яна келиши мумкин. Мана шу қоннинг тўхташи ҳайзнинг ҳукмини ботил қилмайди. Албатта ҳайз аввалги ва охирги вақти билан эътиборга олинади.

Демак, одатидан зиёда бўлиб ўн кунгача тўхтаса, “одатим ўзгарибди”, дейди. Аммо ўн кундан ҳам зиёда бўлиб кетса, ўз одатида қолади ва ундан ортганини ҳайз ҳисобламайди. Аёл киши ҳайз кунларида қизил, сариқ ва лойқаликни кўрса, ҳатто ҳеч нарса аралашмаган холис оқликни кўргунча ҳайзли ҳисобланади. Холис оқлик ҳайз тўхтагандан сўнг чиқадиган нарса бўлиб, худди у шилимшиқ бурун сувига ўхшайди ёки “холис оқлик” деганда аёлларнинг ўзлари қўйиб олган пахталарига айтилади. Агар шу пахта холис оқ бўлса, демак, ҳайз тўхтаган бўлади. (Одинахон Шайх Муҳаммад Содиқ қызының жуўабы).

3. Болады. Илажы барынша шығыў ўақтына тақамаў керек.

Ўа алайкум ассалам. Мәсини Пайғамбарымыз алайҳиссалам кийген, бирақ бул дегени мәси кийиў шәрт дегени емес. Мәси таҳәратлы ҳалда кийиледи. Мәси кийгеннен кейин таҳәрат сынғанан баслап бир күнге шекем аяқты жуўмастан үстине масҳ тартып жүрсе болады, бул муқим адам ушын, сапардағы адамлар үш күнге шекем масҳ тартып жүрсе болады. Мәси мәлим дәрежеде қалыңлық ҳәм беккемликке ийе болыўы керек.

Ўа алайкум ассалам. Пәлендей нәрсе болса, төлендей етемен, деп өзине исти қасд қылыў, шәриятта нәзр, делинеди. Демек тапқаныңыздан кейин сиз садақа бериўиңиз керек болады. Садақа бериў дегенде, қандай садақаны нәзр еткениңизге байланыслы. Телефоныңызды қызыңызға бериў ықтыярый мәселе.

Ўа алайкум ассалам.

1. Ҳаял-қызлардың, балағатқа жетпеген жас балалардың қәбирстанларға барыўы мақул көрилмеген. Қәбирстанға барыўдағы тийкарғы мақсетлерден бири бул - ол жерде ақыретти еслеў. Бай болып, өзинен кеткен адам ақыретти еслеп өзине келеди. Жарлы болып жүдә сынып қалған адам да, ақыретти еслеп өзине келеди.

2. Яғный, жумысқа кириўи ушын пара алған, сол бола ма демекши болсаңыз, бундай ис ашық-айдын ҳарам ис, болады, бала-шағасына буның арқасынан ҳарам нәрсени жегизген болады, дүньяда да, ақыретте де жуўап береди. Пара алмастан ортада жүргенлер де теңдей жуўапкер болады.

Ўа алайкум ассалам. Басымызды сәждеге қоймаўымыз - ең үлкен мүтәжлик.

1. Таҳажжуд намазы нәпил намаз есапланады. Биринши гезекте парыз намаз оқыў керек. Бирақ бул дегени нәпил намаз қабыл болмайды, дегени емес. Парыз намазды оқымай турып нәпил намаз оқыў бул мисли - өзи көп қарыздар болып турып, биреўге қарыз бериўдей гәп. Нәпил намаздың пазыйлети парыз намаз дәрежесинде емес, яғный ҳәр қандай нәпил намазлардан көре парыз намаз абзал. Сол оқымақшы болған нәпил намазыңызды сол ўақыттағы парыз намаз деп нийет етиўиңиз абзал. Дуўаны қәлегенше қылыўға болады.

2. Үйренип алғанша қарап турыўға болады. Бирақ тез ядлап алыўға ҳәрекет етиўи керек.

Ўа алайкум ассалам. Процентке пул бериўди Аллаҳ таала Қураны кәриймде ҳарам, яғный қадаған, деп айтқан. Мусылманшылықта биринши орында Қуран, ҳәдис, ижмаъ, қияс, уламалардың пәтўалары тийкарында ҳүким алынады, бир нәрсениң ҳадал-ҳарам екени мәлим болады.

Егер сиз айтқандай етип, өзи разы болса, ҳадал бола беретуғын болса, онда арақ та ҳадал болып қалар еди, себеби ишиўшилер де өзи разы болып ишеди, Аллаҳ сақласын буннан.

Ўа алайкум ассалам.

1. Ясир разыяллаҳу анҳу Нәбий алайҳиссаламның саҳабаларынан, бул киси шаңарағы менен жәннетий болыўы ҳәдиси шәрийфте айтылған.

2. Намәҳрам еркек пенен ҳаялдың некесиз жақынлық қылыўы.

3. Имам Заҳабийдиң Үлкен гүналар китабында бул ҳаққында толық айтылған. Өзбекше аўдармасы бар: Катта гуноҳлар, деген китап.

4. Диний китаплардың ҳәммесинде де Қуран ҳәм ҳәдислер бар. Қарақалпақ тилинде 15-20 әтирапында диний китаплар баспадан шыққан, соларды оқыўды мәсләҳәт беремен.

Soraw beriw

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты