ХОШХАБАР: ӘҲИМИЙЕТЛИ ҚОЛЛАНБА БАСПАДАН ШЫҚТЫ!

Раўажланыўымыздың жаңа дǝўиринде миллий ҳуқық системасын реформалаў, ҳуқықый аң ҳǝм мǝдениятты қǝлиплестириў бойынша жүдǝ кең кѳлемли жумыслар ǝмелге асырылды. Атап айтқанда, диний шѳлкемлерде мийнет қылып атырған хызметкерлер ҳǝм бул тараў менен байланыслы болған қǝнигелердиң ҳуқықый саўатханлығын асырыў бағдарында системалы жумыслар алып барылмақта. Әне сондай ўазыйпалардың орынланыўы ретинде Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы тǝрепинен «Ѳзбекстан Республикасында ҳүждан еркинлигин тǝмийинлеўдиң ҳуқықый тийкарлары» атлы топлам басып шығарылды.

Бул жаңа басылымда Ѳзбекстан Республикасы кодекслери, нызамлары, қарарлары, ҳүкимлери ҳǝм буйрықлары менен бирге диний-мǝрипий тараўды тǝртипке салыўға тийисли қағыйдалар, жолламалар, үлгилер, кѳширмелер ҳǝм басқа зǝрүрий норматив ҳүжжетлер орын алған.

Әсиресе, ҳүждан еркинлигин тǝмийинлеўге тийисли миллий ҳǝм халық аралық нызам ҳүжжетлеринен үлгилер келтирилгени тараўдың хызметкерлери искерлигинде жүдǝ қол келеди. Соның менен бирге, топламда диний шѳлкемлер искерлигин тǝртипке салыўшы норматив-ҳуқықый ҳүжжетлер жǝмленгени диний шѳлкемлердиң ис жүргизиўинде зǝрүрли қолланба болып хызмет етеди.

Президентимиз Шавкат Мирзиёев: «Биз қаншелли жетилискен нызамларды жаратпайық, қандай реформалар ѳткермейик, егер пуқараларымыздың ҳуқықый билими, санасы ҳǝм мǝденияты жеткиликли болмаса, күтилген нǝтийжелерге ерисиў қыйын болады», деп ҳуқықый саўатханлықты асырыў бойынша жүдǝ туўры пикирди айтқан еди.

Соны да айтыў керек, диний шѳлкемлерде мийнет етип атырған хызметкерлердиң ҳуқықый санасын ҳǝм де ҳуқықый мǝдениятын кѳтериў, олардың ҳуқықый саўатханлығын асырыў ҳǝзирги дǝўирдиң зǝрүрли талабы болмақта. Ѳз нǝўбетинде ҳуқық қорғаў уйымлары қǝнигелерине де мине сондай қǝнигелескен ҳуқықый ҳүжжетлер топламы жүдǝ пайдалы.

Ҳуқықый саўатханлыққа ерисиў, беккем ҳуқықый билимге ийе ҳǝм нызамларды ҳүрмет ететуғын, ҳуқықый нормаларды күнделикли турмыста қоллай алатуғын тараўдың хызметкерлерин жетистириўде бул топлам дǝстүрий ǝмел болады. Соның менен бирге, соңғы жылларда ǝмелге асырылып атырған социаллық-экономикалық реформалар, қабыл қылынып атырған нызам ҳүжжетлери ҳǝм мǝмлекет программаларының мазмун-мǝниси ҳаққында да усы қолланба арқалы хабарлы болыў мүмкин.

Атап кѳрсетиў керек, мǝмлекет ҳǝкимияты ҳǝм басқарыў органлары, сондай-ақ, ҳуқық қорғаў органлары қǝнигелериниң жумыс ǝмелиятында да бул китап жақын жǝрдемши ўазыйпасын атқарады, деген үмиттемиз.

Тағы бир тǝрепи, Жоқары ҳǝм орта арнаўлы билим бериў орынлары педагоглары ҳǝм студентлери ҳуқықый пǝнлерди жақсы ѳзлестириўи ҳǝм беккемлеўинде ҳǝм де бакалавр ҳǝм магистратура бағдарларында билим алып атырған ҳǝм де илимий-изертлеўлер алып баратырғанларға да бул топлам жǝрдемши қолланба ўазыйпасын атқарады.

«Ѳзбекстан Республикасында ҳүждан еркинлигин тǝмийинлеўдиң ҳуқықый тийкарлары» атлы топламның 9 бабында 83 нызам ҳүжжетлери жǝмленген болып, оның мазмуны тѳмендеги баплардан ибарат:

Биринши бап - Ѳзбекстан Республикасы ҳǝм Қарақалпақстан Республикасы конституциялары;

Eкинши бап - Ѳзбекстан Республикасы кодекслери;

Үшинши бап - Ѳзбекстан Республикасы нызамлары;

Тѳртинши бап - Ѳзбекстан Республикасы Президенти қарарлары ҳǝм пǝрманлары;

Бесинши бап - Ѳзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң қарар ҳǝм бийликлери;

Алтыншы бап - ҳүждан еркинлигин тǝмийинлеўге тийисли халық аралық ҳүжжетлер;

Жетинши бап - диний-мǝрипий тараўды тǝртипке салыўға тийисли қағыйдалар;

Сегизинши бап - мǝмлекет бағдарламалары;

Тоғызыншы бап - диний шѳлкемлерди дизимнен ѳткериўши органларға усыныс ететуғын есабат формалары орын алған.

Солай екен, топламда 83 тен артық нызам ҳүжжети бир орынға жыйналғаны пайдаланыўшыға үлкен қолайлық болып, бир неше ǝдебиятларды бетлеўден ўақтын тежейди. Ѳз гезегинде диний-мǝрипий тараўды тǝртипке салыўға тийисли барлық нызам нормаларының жыйналғаны болса диний шѳлкемлер хызметкерлери ҳǝм жумыс жүргизиўшилери ушын тийкарғы жǝрдемши болады.

Атап ѳтиў керек, Мǝмлекетимиз Басшысының 2017-жыл 7-февральдаги Пǝрманы менен тастыйықланған «2017 — 2021-жылларда Ѳзбекстан Республикасын раўажландырыўдың бес тийкарғы бағдары бойынша Ҳǝрекетлер стратегиясы» бǝнтлеринде пуқара, жǝмийет ҳǝм мǝмлекеттиң ѳз-ара мүнǝсибетлеринде халықтың ҳуқықый мǝденияты ҳǝм социалллық жеделлигин еле де кѳтериў, мǝмлекет шѳлкемлери хызметкерлери, лаўазымлы шахслар ҳǝм пуқаралардың ҳуқықый саўатханлығын асырыў нǝтийжелилигин тǝмийинлейтуғын механизмлерди жетилистириў ўазыйпасы ѳз алдына белгиленген. Усы мǝнистен алып қарағанда да усы қолланба тараўлардағы ҳуқықый билим ҳǝм сананы асырыўға мүнǝсип хызмет етеди.

Жуўмақлап айтқанда, тараўдың хызметкерлериниң ҳуқықый саўатханлық дǝрежеси, нызамларға болған ҳүрмети, ҳуқықый нормаларды орынлаў дǝрежеси, турмыста қоллана алыў кѳнликпеси, нызамларға ǝмел етиў жағдайы, ҳуқықый белсендиликти асырыўда усы дѳретпе мүнǝсип хызмет етеди, деп исеним билдиремиз. Тараў хызметкерлериниң жоқары ҳуқықый санасын ҳǝм ҳуқықый мǝдениятын тǝмийинлеў тараўдың раўажланыўында ең зǝрүрли фактор болып табылады.

Топлам ҳуқық қорғаў басқармалары қǝнигелери, жǝмийетлик ҳǝм диний шѳлкемлер хызметкерлери, жоқары ҳǝм орта арнаўлы билим бериў орынлары профессор оқытыўшылары ҳǝм студентлерине ҳǝм де темаға қызығыўшы барлық китапханлар ушын мѳлшерленген.

Усы топлам Ѳзбекстан Республикасы Министрлер Кабинети жанындағы Дин ислери бойынша комитеттиң 2019-жыл 28-марттағы 5983-санлы усынысы тийкарында басып шығарылған.

Бул топламға қызығыўшылар 71-227-34-30, 90-934-04-20 телефон номерлери арқалы байланысып табыўы мүмкин, «Шамсуддинхон Бабахонов» атындағы дѳретиўшилик үйи.

Ѳзбекстан мусылманлары басқармасы Баспасѳз хызмети.

  • 119 мәрте оқылды

Paziylet.uzҚарақалпақстан мусылманлары қазыяты веб-сайты